Breed front uit plastic waardeketen presenteert alternatief voor nationale plasticheffing
In aanloop naar het commissiedebat Fiscaliteit van 11 maart 2025 presenteert een brede coalitie van organisaties uit de gehele plastic waardeketen presenteert een gezamenlijk en inhoudelijk onderbouwd alternatief voor de voorgenomen nationale plasticheffing van €567 miljoen. De betrokken partijen roepen het kabinet en de Tweede Kamer op om te kiezen voor consistent en effectief circulair beleid, in plaats van een stapeling van nationale belastingen die de transitie juist ondermijnen.
De coalitie, bestaande uit VNO-NCW, MKB-Nederland, FNLI, VNCI, Plastics Europe Nederland, NRK, NRK Recycling, Verpact, Stichting OPEN en Cascade, vertegenwoordigt producenten, ondernemers, recyclers, chemie en het verpakkend bedrijfsleven. Gezamenlijk staan zij aan de basis van het huidige goed functionerende circulaire systeem.
Goed werkend systeem niet ondermijnen
Nederland behoort tot de Europese koplopers in inzameling en recycling van plastic verpakkingen. Producenten investeren jaarlijks circa €350 miljoen in de plasticketen via de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) en het statiegeldsysteem. Inmiddels wordt 88% van alle plastic verpakkingen ingezameld en gerecycled.
De voorgestelde nationale plasticheffing voegt volgens de coalitie geen aantoonbare extra milieuwinst toe, maar onttrekt wel middelen aan investeringen die juist hard nodig zijn om:
- recyclingcapaciteit verder op te schalen;
- de inzet van hoogwaardig recyclaat te vergroten;
- CO₂-reductie te versnellen;
- innovatie in de keten mogelijk te maken.
Elke extra euro aan belasting kan immers maar één keer worden uitgegeven — en gaat dan niet naar circulaire investeringen.
Risico’s van stapeling en weglek
Het alternatief dat is opgesteld door de brede coalitie uit de plastic waardeketen is een reactie op een rapport van de Werkgroep Afvalsector van 18 december 2025. De maatregelen die deze werkgroep voorstelt, hebben namelijk implicaties voor primaire grondstoffen, verpakkingen, recycling, chemie en landbouw. Volgens de samenwerkende partijen ontstaat hierdoor het risico op:
- stapeling van lasten bovenop bestaande UPV-bijdragen;
- kostenverschuiving binnen de keten, uiteindelijk naar consumenten;
- ongewenste materiaalsubstitutie;
- investeringsonzekerheid;
- weglek van productie en recyclingactiviteiten naar het buitenland;
- beperkte of zelfs geen extra milieuwinst.
Generieke heffingen maken gerecycled plastic relatief duurder ten opzichte van nieuw (virgin) plastic. Daarmee komt het verdienmodel van Europese recyclers onder druk te staan en wordt de noodzakelijke vraag naar recyclaat juist afgeremd.
Constructief alternatief mét breed draagvlak
De brede coalitie van organisaties uit de gehele plastic waardeketen presenteren een concreet alternatief. In het ‘Eindrapport Plastictafel’ is een samenhangende aanpak uitgewerkt die zich richt op vraagcreatie, investeringszekerheid en opschaling van recyclingcapaciteit.
De kern van dit alternatief:
- stimuleer de vraag naar hoogwaardig Europees recyclaat;
- bied langjarige beleidszekerheid voor investeringen;
- sluit aan bij Europese regelgeving;
- voorkom nationale koppen op Europees beleid;
- zet middelen uit het Klimaatfonds gericht in voor opschaling en innovatie.
Oproep aan kabinet en Kamer
In aanloop naar het Commissiedebat Fiscale Zaken op 11 maart roept de coalitie het kabinet op om te kiezen voor consistent, voorspelbaar en effectief beleid.
De circulaire transitie vraagt om samenwerking in de hele keten. Nederland heeft een systeem dat werkt en internationaal vooroploopt. Dat systeem versterken vraagt om gerichte stimulering van vraag en investeringen — niet om een stapeling van nationale heffingen.