Onderzoek Verpact wijst uit: Nederlanders scheiden afval vol vertrouwen, maar maken soms onbedoeld fouten

Nederlanders staan positief tegenover afval scheiden. Acht op de tien ziet het nut ervan in en ruim tweederde is bereid extra moeite te doen voor betere recycling. Toch blijkt uit onderzoek onder consumenten in opdracht van Verpact dat niet altijd duidelijk is waar sommige producten en verpakkingen thuishoren. Zo gooit de een die kapotte opblaaszwemband vol zelfvertrouwen bij het restafval, terwijl de ander zeker denkt te weten dat deze bij het PMD-afval (Plastic en Metalen verpakkingen en Drinkpakken) hoort. Om consumenten te helpen bij het maken van de juiste keuze, biedt Verpact samen met alle gemeentes en inzamelaars in Nederland praktische hulpmiddelen zoals de PMD Wel/Niet-lijst en gratis lesmateriaal voor scholen. Dit maakt Verpact tegelijkertijd bekend met de publicatie van de inzamel, recycle en circulariteitsresultaten voor verpakkingen in Nederland.

Twee manieren om PMD-afval in te zamelen

In Nederland zijn er twee manieren waarop PMD-verpakkingsafval wordt ingezameld. In bronscheidingsgemeenten scheiden inwoners plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken (PMD) thuis van het restafval. In nascheidingsgemeenten wordt PMD samen met het restafval ingezameld en later in het afvalsorteercentrum gescheiden. Welke inzamelmethode ook wordt gebruikt, het verpakkingsafval wordt gerecycled. Voor inwoners is het daarom belangrijk om te weten welke inzamelmethode in hun gemeente geldt. Anders dan bij PMD worden verpakkingen van glas, papier en statiegeldverpakkingen overal in Nederland op dezelfde manier ingezameld.

Grote bereidheid tot afval scheiden

Nederlanders vinden het belangrijk om afval goed te scheiden. Acht op de tien Nederlanders ziet het nut daarvan in en ruim twee derde is bereid extra moeite te doen als dat zorgt voor betere recycling. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat het niet altijd duidelijk is in welke bak bepaalde verpakkingen thuishoren.

Drie keer ‘ja’ is weggooien bij het plastic, metaal en drinkpakken (PMD)

Opvallend is dat niet iedereen dezelfde keuze maakt als het gaat om het weggooien van afval. Omdat inwoners in bronscheidingsgemeenten gebruikte PMD-verpakkingen apart weggooien, is gekeken naar de keuzes die zij maken bij verschillende producten. Een voorbeeld is een kapotte opblaaszwemband. Van de inwoners in bronscheidingsgemeenten geeft bijna de helft aan (47%) dit product bij het PMD-afval weg te gooien, terwijl de andere helft (46%) zegt dit bij het restafval te deponeren. Opmerkelijk is dat beide groepen met ruim 80% zekerheid overtuigd zijn dat zij de juiste keuze maken. “De kapotte opblaasband hoort bij het restafval, omdat PMD alleen bedoeld is voor lege verpakkingen van plastic, metaal en drinkpakken”, vertelt Hester Klein Lankhorst, CEO van Verpact.

Een ander voorbeeld is een lege chipszak. Van de inwoners in bronscheidingsgemeenten geeft ruim twee derde (68%) aan deze bij het PMD-afval weg te gooien. Tegelijkertijd zegt ruim een kwart (28%) de chipszak bij het restafval te deponeren. Opvallend is dat beide groepen wederom in hoge mate overtuigd zijn van hun keuze. “Een lege chipszak hoort bij het PMD-afval. Veel mensen denken bij een chipszak aan restafval, terwijl het wel degelijk om verpakkingsafval gaat”, aldus Hester Klein Lankhorst, CEO van Verpact. “Om het makkelijker te maken, kun je jezelf drie handige checkvragen stellen: is het een verpakking? Is het van plastic of metaal, of een drinkpak? Is het leeg? Kun je drie keer met 'ja' antwoorden, dan kan het bij het PMD.”

Afval scheiden gaat goed, maar kan nog beter

De onderzoeksresultaten laten zien dat extra kennis over afval scheiden waardevol blijft. Dat draagt bij aan een nog betere recycling van verpakkingen. Tegelijkertijd gaat afval scheiden in Nederland al erg goed. Uit het vandaag gepubliceerde jaarverslag van Verpact blijkt dat 75% van alle verpakkingen wordt gerecycled. Om dit verder te verbeteren en inwoners te helpen bij het maken van de juiste keuze, is er de PMD Wel/Niet-lijst en biedt Verpact gratis lesmateriaal voor scholen.

Klein Lankhorst vertelt: "Nederlanders vinden afval scheiden belangrijk en willen het graag goed doen. Dat blijkt ook uit de recyclings- en inzamelresultaten, daar mogen we in Nederland trots op zijn. We zien dat mensen graag een bijdrage willen leveren aan een betere toekomst. Vanuit onze verantwoordelijkheid zetten we ons bij Verpact in om zoveel mogelijk verpakkingen weer te recyclen of opnieuw te gebruiken. Daarom blijven we consumenten ondersteunen met duidelijke en praktische informatie over het scheiden van verpakkingsafval. Want hoe meer verpakkingen goed worden weggegooid, hoe beter. Daarom starten we komend jaar met de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en NVRD (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Afval- en Reinigingsdiensten) met een campagne over het goed weggooien van PMD.”

Afval scheiden leren op school

Kennis over afval scheiden is dus belangrijk om het op de juiste manier te kunnen doen. Ruim vier op de vijf Nederlanders (84%) geeft dan ook aan dat kinderen hier op school over zouden moeten leren. Daarnaast vindt 80% dat ouders hier samen met scholen verantwoordelijk voor zijn. Van de Nederlanders met thuiswonende kinderen geeft meer dan driekwart (78%) aan hun kinderen te leren over het belang afvalscheiding en recyclen.

“De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat veel Nederlanders het belangrijk vinden dat kinderen op school leren over afval scheiden en recyclen. Die behoefte herkennen wij. Daarom bieden we scholen het gratis lespakket ‘Van verpakking tot nieuwe grondstof’ aan. Daarmee ontdekken leerlingen op een interactieve manier hoe verpakkingen worden gemaakt, gebruikt, ingezameld en gerecycled. Zo maken we de circulaire economie begrijpelijk en laten we zien hoe iedereen, ook op jonge leeftijd, een bijdrage kan leveren aan een betere toekomst met grondstofzekerheid”, aldus Klein Lankhorst.