FAQ's pauzeknop verzend-, service- en primaireproductieverpakkingen

De discussie rond de interpretatie van fabrikant van verzendverpakking, serviceverpakking of een primaireproductieverpakking is niet nieuw: deze wordt al gevoerd sinds 2024. Daarbij heeft Verpact in het verleden haar interpretatie gegeven. De Europese Commissie heeft recentelijk, in haar richtsnoeren, tegenstrijdige boodschappen geuit. Als gevolg hiervan zijn bij diverse bedrijven die mogelijk als fabrikant en producent van verzendverpakking, serviceverpakking of een primaireproductieverpakking kunnen worden gezien, meerdere interpretaties ontstaan. Verpact heeft de Europese Commissie verzocht om duidelijkheid te geven. Hetzelfde is gedaan door tal van andere organisaties. Op 1 juli heeft de Europese Commissie in een bijeenkomst gereageerd door zo snel mogelijk met duidelijkheid te komen op het gebied van dit onderwerp in plaats van brieven van diverse stakeholders te beantwoorden. Verpact wil gezien de korte termijn die nog resteert tot 12 augustus en de vragen van marktpartijen in Nederland nu niet langer wachten.

De PPWR onderscheidt diverse verpakkingstypen, en daarbij ook diverse rollen waarbij specifieke verplichtingen horen. De onduidelijkheid speelt in dit geval bij de verpakkingstypen “verzend-, service- en primaireproductieverpakkingen”. Op dit moment is niet helder wie de fabrikant is van deze typen verpakking. Daarmee is niet duidelijk wie verantwoordelijk is voor de conformiteitsverklaring en wie er verantwoordelijk is voor het betalen van de afvalbeheerbijdrage.  Daarbij spelen vragen als: ”wanneer is het artikel gereed om als verpakking te dienen”, “speelt het toevoegen van hulpstukken of attributen een rol” of “wanneer gaat het artikel de functie ‘verpakking’ uitoefenen?” een rol.

De Europese Commissie heeft na de publicatie van de PPWR (januari 2025) lang geen vragen beantwoord over dit thema. Steeds is een richtsnoer (guidance) in het vooruitzicht gesteld. Dit is geen wettelijk bindend document, maar een publicatie van hoe de Europese Commissie de wetgeving heeft bedoeld. Er zijn diverse conceptversies van het richtsnoer gepubliceerd, waarin verschillende vormen van uitleg te lezen waren. In de uiteindelijke versie staan tekstpassages, die leiden tot een meervoudige interpretatie. In onze brief aan de Europese Commissie (via EXPRA) hebben wij hier een uiteenzetting van gegeven. Begin juli heeft de Europese Commissie bevestigd dat men duiding wil geven door het aanpassen van het document waar men ingaat op diverse vragen over de PPWR. Dat document vind je hier.

Producenten dienen in het eerste kwartaal van 2027 aan te geven hoeveel verpakkingen ze op de Nederlandse markt hebben gebracht. Daar verandert niets aan. Met deze pauzeknop vragen we producenten om bij die aangifte uit te gaan van de situatie van voor 12 augustus 2026. Verpact blijft vragen om helderheid bij de wetgever. Zodra deze helderheid er is zullen we moeten beoordelen hoe daarmee om te gaan.

Verpact dient de wet uit te voeren en dient er dus zorg voor te dragen dat de juiste partij de afvalbeheerbijdrage betaald. Dat kan ertoe leiden dat aangiftes gecorrigeerd moeten worden. Daarom is het van belang dat de gevraagde helderheid er vanuit de Europese Commissie snel komt. Verpact treedt uiteraard in overleg met partijen zodra dat het geval is.

Wij hebben de Europese Commissie verzocht om in haar duiding expliciet de situatie omtrent verpakkingen op te nemen, waarover veel discussie bestaat, zodat er zo praktisch mogelijk toepasbare duiding komt.

Daarnaast hebben wij de Europese Commissie gevraagd dat wanneer een verpakking meerdere functies vervult, richtsnoeren te geven zodat kan worden bepaald welk bedrijf als producent dient te worden aangeduid. Verpact treedt in overleg met de Europese Commissie om de situatie te bespreken en te komen tot praktisch werkbare oplossingen.

Het klopt dat de fabrikant een conformiteitsanalyse moet uitvoeren en op basis daarvan een conformiteitsverklaring moet opstellen. Dit is een soort verpakkingenpaspoort, op basis van een zelftest, waaruit blijkt dat de verpakking voldoet aan de duurzaamheidseisen van de PPWR en in de handel mag worden gebracht. Verpact heeft geen formele rol in het opstellen van de conformiteitsanalyse: deze moet door de fabrikant worden bewaard en deze kan te allen tijde worden gecontroleerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De pauzeknop heeft geen betrekking op de verantwoordelijkheid voor een conformiteitsverklaring.

Het klopt dat hierover wordt gesproken. Het is echter belangrijk om te realiseren dat dit in de PPWR zelf niet te vinden is, en daarmee geeft dit verwarring. Een richtsnoer heeft geen wettelijke basis. 

Het klopt dat de interpretatiekwestie ook serviceverpakkingen raakt. Deze zijn in het verleden omschreven als verkooppuntverpakkingen. Omdat sommige artikelen voor meerdere doeleinden gebruikt kunnen worden, zowel verpakking als niet-verpakking, heeft Verpact heeft in het verleden een lijst opgesteld om aan te duiden wat als een verkooppuntverpakking gezien wordt (en wat niet).

Zolang de situatie t.a.v. serviceverpakkingen nog onduidelijk is hanteren we de lijst verkooppuntverpakkingen.

Deze vraag kunnen wij momenteel niet beantwoorden. De afgelopen tijd is gebleken dat er verschillende interpretaties zijn, en op grond daarvan hebben wij de Europese Commissie gevraagd om hierover een ondubbelzinnige duiding te geven. Zolang deze duiding er niet is, kunnen wij niet inhoudelijk op deze vraag ingaan.  

Verpact kiest vanwege onduidelijkheid voor een tijdelijke periode waarin we aan marktpartijen vragen de situatie van voor 12 augustus vooralsnog te hanteren voor wat betreft service-, verzend- en primaire productieverpakkingen. Wij kunnen niet garanderen dat deze situatie blijft als deze nu is. Zie ook het antwoord op vraag 6.

Wij begrijpen dat bedrijven willen weten waar zij aan toe zijn. Hierin is Verpact niet anders, want wij hebben de EU-wetgever meermaals gevraagd om een ondubbelzinnige duiding te geven van het begrip “fabrikant” van transport-, service- en primaireproductieverpakkingen. Verpact maakt geen wetten, maar voert deze uit. Met de pauzeknop beogen wij niettemin om bedrijven voor de korte termijn handelingsperspectief te geven.

Ja, dat klopt. Wij gaan ervan uit dat dit voor de korte termijn praktisch mogelijk is, aangezien deze verplichting voor 12 augustus 2026 ook geldt.  

Wij begrijpen deze interpretatie. Tegelijkertijd ontvangen wij argumenten die het omgekeerde stellen. Het gevolg is dat wij, vanwege een gelijk speelveld in Europa en zorgvuldigheid in het proces, de Europese autoriteiten om nadere duiding hebben verzocht. Tot dan houden we de situatie die er nu is, aan. 

Ja, zolang de pauze duurt vragen wij het bedrijf dat voor 12 augustus 2026 aangifte deed, dit ook vanaf 12 augustus 2026 te doen. 

Wij hebben begrip voor deze lastige situatie. In het geval dat deze situatie zich zou voordoen, raden wij u aan om contact met ons op te nemen om de situatie te bespreken.  

Dit kan bij het Service- en Informatiecentrum (SIC) van Verpact: info@verpact.nl.  

PPWR: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202500040#tit_1 

Richtsnoer: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:52026XC03084 

FAQ-document: https://environment.ec.europa.eu/publications/faq-packaging-and-packaging-waste-regulation-ppwr_en  

Onderstaand een link naar de definities in de PPWR: 

Verzendverpakking 

Serviceverpakking 

Primaireproductieverpakking 

Op onze website hebben wij een korte uitleg bij de verpakkingssoorten staan.